ΠΑΤΗΣΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΜΕΝΟΥ

Η Μάχη στα Δερβενάκια Η μεγαλύτερη ελληνική νίκη στη διάρκεια της Επανάστασης (Ιούλιος 1822)


Η πολιορκία της Πάτρας από τον Κολοκοτρώνη – Τα ύπουλα σχέδια σε βάρος του – Η εκστρατεία του Δράμαλη στην Πελοπόννησο – Το μεγαλοφυές σχέδιο του «Γέρου του Μοριά» – Η συντριβή της στρατιάς του Δράμαλη και η εδραίωση της Επανάστασης στην Πελοπόννησο

Μετά την κατάληψη της Τριπολιτσάς (Τρίπολης), τον Σεπτέμβριο του 1821 και την παράδοση του Ακροκόρινθου από τους Τούρκους (Ιανουάριος 1822), στόχοι των επαναστατημένων Ελλήνων, ήταν η Πάτρα και το Ναύπλιο, που ήταν ένα από τα ελάχιστα σημεία στον Μοριά που επέτρεπαν τον ανεφοδιασμό των τουρκικών δυνάμεων.

Προτάθηκε τότε στον Θ. Κολοκοτρώνη να αναλάβει την πολιορκία της Πάτρας κι αυτός δέχτηκε με προθυμία.

Οι Έλληνες πέτυχαν σημαντικές νίκες στη Χαλανδρίτσα, το Σαραβάλι  και το Γηροκομείο (μονή έξω από την αχαϊκή πρωτεύουσα), αλλά η πολιορκία της πόλης, δεν προχωρούσε. Ο Κολοκοτρώνης, έλαβε διαταγή του, τότε, Υπουργού Στρατιωτικών Κωλέττη, να εγκαταλείψει  την Πάτρα και να τεθεί επικεφαλής των πελοποννησιακών δυνάμεων που θα ενίσχυαν τον αγώνα στη Δυτική Στερεά Ελλάδα. Έκπληκτος ο Κολοκοτρώνης, με συνοδεία 80 ανδρών έφυγε για την Κόρινθο για να «ιδεί τι πράγμα είναι η Κυβέρνηση και τι μυαλά έχει». Στην Πάτρα, άφησε αντικαταστάτη τον Πλαπούτα. Μετά από πολλές συζητήσεις, οι κυβερνητικοί επέτρεψαν στον Κολοκοτρώνη να συνεχίσει την πολιορκία της Πάτρας. Ήταν όμως φανερό, ότι οι πολιτικοί, είχαν θορυβηθεί από τις επιτυχίες του Κολοκοτρώνη και φρόντιζαν με κάθε τρόπο να τον υπονομεύουν.

Η Μάχη στα Δερβενάκια (Ιούλιος 1822) - Εικόνα 0

Έφτασε τελικά κάποια στιγμή που ο «Γέρος του Μοριά» είχε μόνο 600 άνδρες, με τους οποίους ήταν αδύνατο να καταλάβει την πόλη, την οποία υπεράσπιζαν 12.000 – 15.000 Τούρκοι. Έξαλλος, ο Κολοκοτρώνης κατάλαβε ότι η Κυβέρνηση τον εμπαίζει και αποφάσισε να φύγει για την Τριπολιτσά.

Παράλληλα, στις 3 Δεκεμβρίου 1821, έγινε προσπάθεια για κατάληψη του Ναυπλίου, χωρίς αποτέλεσμα, οι Έλληνες όμως συνέχιζαν να πολιορκούν την πόλη.
Ξεκίνησαν παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για την παράδοση της πόλης. Οι Τούρκοι δέχτηκαν να την εγκαταλείψουν, η συμφωνία όμως χάλασε για ένα απίθανο λόγο: τα ελληνικά πλοία που είχε συμφωνηθεί να μεταφέρουν τους Τούρκους της αργολικής πόλης στην Ασία, δεν έφτασαν ποτέ, λόγω διαμάχης της Επιτροπής για παράδοση του Ναυπλίου (που την αποτελούσαν μόνο πολιτικοί), με τους Υδραίους πρόκριτους (τα πλοία θα προέρχονταν από την Ύδρα), για τη διανομή των τουρκικών σπιτιών του Ναυπλίου! Βρήκαν ευκαιρία έτσι οι Τούρκοι να ανεφοδιαστούν και η συμφωνία ακυρώθηκε. Είναι χαρακτηριστικό του πόσο πολύ είχαν προχωρήσει τα πράγματα, ότι 100 Έλληνες είχαν μπει στο Ναύπλιο και κατέλαβαν το Μπούρτζι. Ήταν φανερό ότι η διχόνοια, είχε φωλιάσει για τα καλά στην ελληνική πλευρά…

ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΕΤΟΙΜΑΖΟΥΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗΝ
ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ – Η ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΓΙΑΣ ΣΤΟΝ
ΔΡΑΜΑΛΗ – Η ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΜΟΡΙΑ

Οι Τούρκοι, την ίδια περίοδο, έχοντας απαλλαγεί από τον Αλή πασά, επικέντρωσαν όλη τους την προσοχή στους επαναστατημένους Έλληνες.

Ο σουλτάνος, ανέθεσε στον νικητή του Αλή, Χουρσίτ πασά την αρχηγία της επιχείρησης. Σύμφωνα με το σχέδιο που εκπονήθηκε πολυάριθμος στρατός θα έφτανε στον Ισθμό της Κορίνθου, θα περνούσε την Αργολίδα και θα πολιορκούσε την Τριπολιτσά, η ανακατάληψη της οποίας θα αποκαθιστούσε το γόητρο του σουλτάνου.

Ο Χουρσίτ, όρισε ως τόπο συγκέντρωσης των δυνάμεών του τη Λάρισα. Άφησε ένα μέρος του στρατού του να συνεχίσει να πολεμά με τους Σουλιώτες και στις 15 Ιουνίου 1822 έφτασε στη θεσσαλική πόλη προερχόμενος από τα Γιάννενα, επικεφαλής 4.000 ιππέων. Στη Λάρισα, αφού συμπλήρωσε τις δυνάμεις του, περίμενε διαταγή από την Υψηλή Πύλη να ξεκινήσει. Η διαταγή ήρθε, μόνο που όριζε επικεφαλής της εκστρατείας … τον Μαχμούτ πασά (ή Δράμαλη)! Στον Χουρσίτ ανατέθηκε ο ανεφοδιασμός των δυνάμεων του Δράμαλη και η εποπτεία της κατάστασης στη Δυτική Στερεά. Οι λόγοι αυτής της αλλαγής, δεν είναι γνωστοί με βεβαιότητα. Εικάζεται ότι ο Χουρσίτ σφετερίστηκε θησαυρούς του Αλή πασά αντί να τους στείλει στον σουλτάνο και είχε πέσει σε δυσμένεια. Ωστόσο, τουρκικές πηγές, είναι κατηγορηματικές για το ότι ο Χουρσίτ βρισκόταν πολύ ψηλά στην εκτίμηση του σουλτάνου ο οποίος με φιρμάνι του είχε απονείμει ιδιαίτερες τιμές (1821).

Η Μάχη στα Δερβενάκια (Ιούλιος 1822) - Εικόνα 1

Ποιος ήταν όμως ο Δράμαλης (Μαχμούτ πασάς);

Γεννήθηκε στη Δράμα γύρω στο 1780. Είχε πάρει μέρος σε επιχειρήσεις στα Βαλκάνια και αλλού. Ήταν ευνοούμενος της μητέρας του σουλτάνου Μαχμούτ Β’, που ασκούσε μεγάλη επιρροή στον γιο της και του, τότε ,μεγάλου Βεζίρη Χαλέτ. Μπόρεσε σύντομα έτσι να πάρει τον βαθμό του σερασκέρη (αρχιστράτηγου). Είχε παράλληλα κάποιες επιτυχίες εναντίον των Ελλήνων στις αρχές της Επανάστασης: στη ΝΑ Θεσσαλία, τα Άγραφα, τον Ασπροπόταμο (Αχελώο) και αλλού.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΜΟΡΙΑ

Έτσι, ο Δράμαλης έχοντας συγκεντρώσει μία δύναμη από 30.000 άνδρες (24.000 από τους οποίους ήταν ιππείς, 30.000 μουλάρια και 50 καμήλες), κατευθύνθηκε μέσω Θήβας προς την Πελοπόννησο. Στη Θήβα έφτασε την 1η Ιουλίου 1822. Οι κάτοικοι είχαν εγκαταλείψει την πόλη. Ο Δράμαλης πυρπόλησε τη Θήβα, έμεινε εκεί για ένα βράδυ και στη συνέχεια, αφού πρώτα έστειλε έναν ικανότατο αξιωματικό του, τον Τσερχατζή Αλή πασά στην Εύβοια με 500 άνδρες για να ενισχύσει τις τουρκικές δυνάμεις του νησιού, προχώρησε προς τα Δερβενοχώρια και τη Μεγαρίδα με κατεύθυνση προς τον Ισθμό. Φήμες που κυκλοφορούσαν, ανέφεραν εξωπραγματικούς αριθμούς για τις δυνάμεις του Δράμαλη, προκαλώντας πανικό στους Έλληνες.

Οι Αθηναίοι, έστειλαν τα γυναικόπαιδα στην Αίγινα και τη Σαλαμίνα και μόνο 500, με επικεφαλής τους Ιωάννη Βλάχο και Νικόλαο Ζαχαρίτσα έμειναν στην Ακρόπολη, αποφασισμένοι να πολεμήσουν ως το τέλος. Ο Δράμαλης όμως, όπως είδαμε, δεν κινήθηκε προς την Αθήνα.

Η Μάχη στα Δερβενάκια (Ιούλιος 1822) - Εικόνα 2

Η ελληνική κυβέρνηση, είχε σοβαρότερα θέματα να ασχοληθεί: τον Κολοκοτρώνη … Από τη Γορτυνία που βρισκόταν, ο «Γέρος του Μοριά», έστειλε επιστολές σε όλους τους φίλους του και τους ζητούσε αφού συγκεντρώσουν όσο μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη μπορούν, να κατευθυνθούν προς το Άργος για να διαλύσουν την κυβέρνηση και να εγκαταστήσουν άλλη που να αποτελείται από στρατιωτικούς. Κάποιοι ιστορικοί θεωρούν ότι ο Κολοκοτρώνης ήθελε απλά να εκφοβίσει την κυβέρνηση και όχι να την ανατρέψει. Στο μεταξύ, ο Δημήτριος Υψηλάντης, ερχόμενος από τη Στερεά Ελλάδα ενημέρωσε την κυβέρνηση και τον Κολοκοτρώνη για την κάθοδο της στρατιάς του Δράμαλη. Όμως σχεδόν κανένας δεν τον πίστεψε. Ο Κολοκοτρώνης κατηγορήθηκε ότι διέλυσε την πολιορκία της Πάτρας και διατάχθηκε από την κυβέρνηση να επιστρέψει στην Αχαΐα!

Η Μάχη στα Δερβενάκια (Ιούλιος 1822) - Εικόνα 3

Ο Κολοκοτρώνης εξοργίστηκε και με 2.000 άνδρες, πήγε στην Τριπολιτσά. Η Γερουσία που τον κατηγορούσε για απείθεια, διέταξε να χαιρετιστεί η είσοδός του στην πόλη με κανονιοβολισμούς! Ο Κολοκοτρώνης, ζήτησε από τη Γερουσία να μεταβεί στο Άργος για να κριθεί μαζί με την κυβέρνηση. Η Γερουσία αρνήθηκε και του ζήτησε να ξεχάσει όσα έγιναν και να σώσει την πατρίδα που κινδύνευε. Υπήρχε εν τω μεταξύ, σε όλους δυσπιστία για το αν ο Δράμαλης κατευθύνεται στον Μοριά.

Στα Γεράνεια Όρη, είχαν τοποθετηθεί 600 Τριπολιτσιώτες με επικεφαλής τους Ρήγα Παλαμήδη και Γ. Σέκερη, για να φυλάνε τις στενές διαβάσεις (δερβένια). Όταν όμως είδαν το πλήθος των ανδρών του Δράμαλη, εγκατέλειψαν έντρομοι τις θέσεις τους και κατευθύνθηκαν προς το κάστρο του Ακροκόρινθου. Στον δρόμο, δέχθηκαν πυροβολισμούς από 50 Τούρκους και διασκορπίστηκαν.
Ο Δράμαλης, περήφανος για την επιτυχία του, πανηγύρισε την είσοδό του στην Πελοπόννησο με γενικό κανονιοβολισμό. Παράλληλα σίγουρος για την επιτυχία του μοίραζε τις περιοχές που ΘΑ κατακτούσε σε διάφορους μπέηδες και στις 6 Ιουλίου εγκατέστησε το στρατόπεδό του στην Κόρινθο.

Μια επιστολή του Οδυσσέα Ανδρούτσου, που έφτασε την κυβέρνηση, έγραφε: «Σας στέλνω 30.000 Τούρκους να ομονοήσετε και κάμετέ τους ό,τι μπορείτε …».Έτσι, στις 6 Ιουλίου, όλοι οι Έλληνες ήταν πλέον σίγουροι ότι ο Δράμαλης με 30.000 άνδρες, βρισκόταν στην Κόρινθο.

Επικράτησε μεγάλος πανικός και οι κυβερνητικοί στρατιώτες διασκορπίστηκαν. Έτσι, έμειναν οι 2.000 άνδρες του Κολοκοτρώνη για να αντιμετωπίσουν τον Δράμαλη και οι 150 άνδρες που αποτελούσαν τη φρουρά του Ακροκόρινθου, ενισχυμένοι από μερικούς ντόπιους και άλλους που κατάφεραν να φτάσουν εκεί από τη Μεγαρίδα.

Επικεφαλής της φρουράς στον Ακροκόρινθο, ήταν ο άπειρος, για μια τέτοια θέση, Αχιλλέας Θεοδωρίδης. Είχε επίσης αναλάβει και τη φρούρηση του Κιαμίλ-μπέη, ενός από τους πλουσιότερους ανθρώπους της εποχής και του χαρεμιού του. Ο Θεοδωρίδης, εγκατέλειψε τη θέση του «αισχρώς» κατά τον Σπυρίδωνα Τρικούπη. Διέταξε να σκοτώσουν τον Καμίλ-μπέη και πήρε μαζί του όλη τη φρουρά, παρά την αντίθετη γνώμη του Υδραίου Δ. Κριεζή που εκείνες τις μέρες βρισκόταν εκεί. Ο Θεοδωρίδης, περιφρονημένος απ’ όλους, αργότερα αυτοκτόνησε.
Περισσότερες ευθύνες όμως για την εγκατάλειψη του Ακροκόρινθου, είχε ο προεστός της Κορίνθου Σωτήριος Νοταράς, ο οποίος δεν πρόβαλε καμία αντίσταση και με τους άνδρες του, έφυγε για το Πεντεσκούφι (κάστρο της Κορινθίας) κι από εκεί για τα Τρίκαλα (Κορινθίας).

Στις 8 Ιουλίου, ο Ακροκόρινθος έπεσε στα χέρια του Δράμαλη, ο οποίος σύμφωνα με τους Φωτάκο και Σπηλιάδη έσπευσε να παντρευτεί τη χήρα του Καμίλ-μπέη, για να γίνει νόμιμος κάτοχος των αμύθητων θησαυρών του. Στη συνέχεια, έγινε πολεμικό συμβούλιο, στο οποίο πήραν μέρος ο Γιουσούφ πασάς, επικεφαλής των Τούρκων της Πάτρας και ο Αλή πασάς του Άργους. Οι δύο «ντόπιοι» πασάδες, πρότειναν να μην κινηθεί όλο το στράτευμα του Δράμαλη προς την Αργολίδα, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του να παραμείνει στην Κόρινθο. Με την άφιξη του τουρκικού στόλου, που θα απέκλειε την Πελοπόννησο, θα στέλνονταν στην Πάτρα και την Τριπολιτσά. Ο Δράμαλης όμως δεν τους άκουσε και με όλο τον στρατό του κινήθηκε προς την Αργολίδα. Έστειλε τον Αλή πασά (του Άργους) με μικρή δύναμη, στο Ναύπλιο. Οι πολιορκητές της πόλης, αποχώρησαν αμέσως. Στο μεταξύ, στο ελληνικό στρατόπεδο, ανυπόστατες φήμες έσπερναν τον πανικό.
Ακουγόταν ότι ο Δράμαλης είχε μαζί του εκατοντάδες χιλιάδες άνδρες. Η ψυχραιμία είχε χαθεί ενώ τα στελέχη της κυβέρνησης αναχώρησαν τη νύχτα της 5ης Ιουλίου για τους Μύλους. Εκεί επιβιβάστηκαν σε υδραίικα πλοία έτσι ώστε να μπορέσουν να φύγουν αμέσως όταν χρειαστεί. Το μόνο που τους ενδιέφερε, ήταν να σώσουν τα αρχεία. Έλεγαν: «Ας χαθούν οι Έλληνες, τα αρχεία να γλιτώσουν», σύμφωνα με τον αγωνιστή του 1821 και απομνημονευματογράφο  Φωτάκο. Παράλληλα, η κυβέρνηση εξέδιδε προκηρύξεις με τις οποίες έριχνε όλη την ευθύνη για την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί, στον Κολοκοτρώνη.

Ο ΚΟΛΟΚΟΤΡΏΝΗΣ «ΜΠΑΙΝΕΙ ΜΠΡΟΣΤΑ» – ΑΝΥΨΩΝΕΙ ΤΟ ΗΘΙΚΟ
ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΩΝΕΙ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ
ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΛΗ

Ο «Γέρος του Μοριά», έβαλε στην άκρη την προσωπική του πικρία και ανέλαβε να οργανώσει την άμυνα απέναντι στον Δράμαλη. Από την Πάτρα που βρισκόταν, επέστρεψε γρήγορα στην Τριπολιτσά. Εκεί συνεργάστηκε με τη Γερουσία, εξέδωσε αυστηρές διαταγές για επιστράτευση, εμψύχωσε τους κατοίκους και διέδωσε ότι έκανε οιωνοσκοπία με την οποία βεβαιώθηκε ότι ο Δράμαλης θα πάθει πανωλεθρία! Οι πανικόβλητοι και κατατρομαγμένοι, ως τότε, Πελοποννήσιοι, άρχισαν να παίρνουν θάρρος.

Η Μάχη στα Δερβενάκια (Ιούλιος 1822) - Εικόνα 4

Δείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα

Σελίδες — 1 2

Διαβάστε περισσότερα

Το ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων - απόψεων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί. Σχόλια που θα υποπέσουν στην αντίληψή μας, με αναφορές σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, emails, υβριστικά ή συκοφαντικά,θα αφαιρούνται.