Το ιερό νησί της Δήλου – Γιατί απαγορεύθηκε να γεννιέται και να πεθαίνει κάποιος επάνω σε αυτό

Advertisement

Το ενδιαφέρον των Αθηναίων

Αποφασιστικό στοιχείο για την εξέλιξη του δηλιακού ιερού ήταν το ενδιαφέρον των Αθηναίων από την αρχαϊκή περίοδο. Από την εποχή του Πεισίστρατου (6ος αι. π.Χ.) οι Αθηναίοι συνέδεσαν παλιές παραδόσεις τους με τη Δήλο: οι Υπερβόρειες Παρθένες πριν φτάσουν στη Δήλο πέρασαν από τις Πρασιές (Πόρτο Ράφτη) της Αττικής· ο πρώτος βασιλιάς της Αθήνας Ερυσίχθων ήταν ο πρώτος θεωρός (προσκυνητής) του ιερού νησιού κ.ά. Οι Αθηναίοι διαδέχτηκαν στην κυριαρχία της Δήλου τη Νάξο, η οποία πρέπει να είχε τα πρωτεία εκεί έως τον 6ο αι., και επικράτησαν έως το 314 π.Χ.
Χαρακτηριστικό της φήμης της Δήλου είναι πως o Δαρείος απαγόρευσε στον ναύαρχό του Δάτη να εισβάλει στο νησί κατά τους Μηδικούς πολέμους.

Το 476 π.Χ., όταν ιδρύθηκε η Α’ Αθηναϊκή Συμμαχία, η Δ. ορίστηκε έδρα των συνελεύσεων και του ταμείου (το 454 π.Χ. μεταφέρθηκε στην Αθήνα) όπου συγκεντρώνονταν οι φόροι των συμμάχων.
Το 426-5 π.Χ., με τη δεύτερη κάθαρση της Δ. (η πρώτη είχε γίνει το 540 π.Χ.), τη μεταφορά δηλαδή του περιεχομένου όλων των τάφων στη γειτονική Ρήνεια, ορίστηκε η απαγόρευση να γεννιέται ή να πεθαίνει κανείς στη Δήλο, αφού o Απόλλωνας μισεί τον θάνατο και οι νεκροί μιαίνουν το ιερό του.

Το 403 π.Χ. οι Αθηναίοι απομακρύνθηκαν από τη Δήλο, επανήλθαν το 394 π.Χ., μετά τη νίκη του ναυάρχου Κόνωνα και αποσύρθηκαν πάλι το 314 π.Χ.
Από τότε έως το 166 π.Χ. που κυριάρχησαν πάλι (περίοδος της λεγόμενης Δηλιακής ανεξαρτησίας) το ιερό κατακλύστηκε από πλήθος κτίρια, αγάλματα και άλλες δωρεές των ισχυρών. Την περιουσία του ιερού διαχειρίζονταν οι Ιεροποιοί.

Από το 166 π.Χ. έως το τέλος του αρχαίου κόσμου κυριάρχησαν στη Δήλο οι Αθηναίοι, οι οποίοι εκδίωξαν τους κατοίκους για να εγκαταστήσουν Αθηναίους κληρούχους.
Οι Ρωμαίοι αργότερα, για να πλήξουν τη Ρόδο, ανακήρυξαν τη Δήλο ελεύθερο λιμάνι· τότε εγκαταστάθηκαν εκεί πολλοί ξένοι μεταφέροντας μαζί και τις λατρείες των θεών τους. Ύστερα από δύο φοβερές εχθρικές επιθέσεις (88 και 69 π.Χ.) η ζωή στη Δήλο άρχισε να φθίνει και ο συνοικισμός της να περιορίζεται, για να εγκαταλειφθεί εντελώς στα τέλη του 5ου αι. μ.Χ. Από τότε έρημη, η Δήλος χρησίμευσε μόνο ως βοσκότοπος.
Από την Αναγέννηση και μετά την επισκέφθηκαν διάφοροι περιηγητές αναζητώντας ίχνη της αρχαιότητας.

Τι αναφέρει η Αρχαιολογία

Οι ανασκαφές στη Δήλο –τις οποίες ξεκίνησε το 1873 η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή– αποκάλυψαν τα σπουδαιότερα σημεία του ιερού του Απόλλωνα και της αρχαίας πόλης. Όλα αυτά τα ερείπια, οι νεκροί δρόμοι, τα ερειπωμένα σπίτια με τις αυλές που διακοσμούνται με λαμπρά μωσαϊκά, διασώζονται στην αρχική τους θέση ακόμα και σήμερα. Πέρα από την ειδική καλλιτεχνική αξία τους, προσφέρουν άμεση και χαρακτηριστική αίσθηση της καθημερινής ζωής σε έναν χώρο όπου αναπτύχθηκε για τόσους αιώνες μια εξαιρετικά ποικιλόμορφη και πλούσια δραστηριότητα.
To ιερό του Απόλλωνα και τα δημόσια κτίρια που το περιστοιχίζουν βρίσκονται στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού. Το τέμενος του Απόλλωνα βρίσκεται στη θέση αμέσως μετά το λιμάνι. Μετά τα προπύλαια του ιερού (2ος αι. π.Χ.) και την Αγορά των Κομπεταλιαστών (Ιταλών εμπόρων που είχαν εγκατασταθεί στη Δ.) βρίσκεται ο Οίκος των Ναξίων (560 π.Χ.) και ανατολικότερα το κτίριο Γ, μία από τις πιο καλοδιατηρημένες κατασκευές του νησιού.
Η Ιερά οδός, πλαισιωμένη από αναθηματικές βάσεις, οδηγεί εμπρός στους τρεις ναούς του Απόλλωνα. Γύρω από τον έναν, τον πώρινο, είναι χτισμένοι σε ημικύκλιο πέντε θησαυροί, ένας αρχαϊκός και τέσσερις κλασικοί.

Και οι τάφοι τής Όπιδας και της Άργης, όπως και των Υπερβόρειων Παρθένων;

Στην ανατολική πλευρά του περιβόλου του ιερού υπάρχει το Πρυτανείο (αρχές 5ου αι. π.Χ.). Τη βόρεια πλευρά του ιερού διασχίζει η Στοά του βασιλιά της Μακεδονίας Αντίγονου (τέλη 3ου αι. π.Χ.), μπροστά από την οποία βρίσκεται η Θήκη, τάφος της Όπιδας και της Άργης, των δύο Υπερβόρειων Παρθένων που παραστάθηκαν στη γέννηση του Απόλλωνα· ο τάφος των δύο άλλων Υπερβόρειων Παρθένων, της Λαοδίκης και της Υπερύμης, βρίσκεται στο Σήμα, στη δυτική πλευρά του τεμένους, η οποία, όπως και η νότια, κλείνει με τη Στοά των Ναξίων.
Κοντά στους ναούς του Απόλλωνα βρίσκεται το Αρτεμίσιο, ναός του 7ου αι. π.Χ., σε έναν χώρο που ήταν λατρευτικός από τη 2η χιλιετία π.Χ., όπως πιστοποιούν πολλά μυκηναϊκά αναθηματικά ευρήματα. Επάνω στον αρχαϊκό ναό κατασκευάστηκε άλλος κατά την ελληνιστική περίοδο.

Βόρεια του Αρτεμισίου βρίσκονται το Εκκλησιαστήριο και το Θεσμοφόριο. Βόρεια του τεμένους του Απόλλωνα βρίσκονται η συνοικία της Λίμνης, ναός αφιερωμένος στους 12 θεούς, το ιερό της Λητούς και η περίφημη Λεωφόρος των λεόντων. Πρόκειται για σπουδαία δείγματα της αρχαϊκής τέχνης της Νάξου, μοναδικά στον ελληνικό χώρο.
Στη συνοικία του θεάτρου, ΝΑ, έχουν αποκαλυφθεί πολλές κατοικίες με ωραία μωσαϊκά. Στα Ν προβάλλει η συνοικία του ποταμού Ινωπού και η Ταράτσα των Ξένων θεών με το Ηραίο, τον μοναδικό ναό ελληνικής θεότητας στην περιοχή (!). Μια σκάλα, νοτιότερα, οδηγεί στην κορυφή του Κύνθου και στο Άντρο, όπου κατά τα ελληνιστικά χρόνια χτίστηκε ένα ιερό του Απόλλωνα. Στην κορυφή του λόφου υπάρχει το Κύνθιο, ένα από τα ιερότερα σημεία της Δήλου

sakketosaggelos.gr
katohika.gr, hellas-nowΔείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα

Σελίδες — 1 2

Advertisement