Οι Μεταφυσικές και Φιλοσοφικές “Αλήθειες” του Matrix

Advertisement

Οι Μεταφυσικές και Φιλοσοφικές “Αλήθειες” του Matrix - Εικόνα7Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό, είναι ότι η ταινία δανείστηκε πολλά στοιχεία από την σειρά κόμικς «Invisibles» (1994-2000), που γράφτηκε από τον συγγραφέα και υποστηρικτή της μαγείας του Χάους, Grant Morrison. Ο ίδιος μάλιστα είχε δηλώσει πώς οι Wachowski σίγουρα γνώριζαν την δουλειά του, καθώς του είχαν ζητήσει να γράψει ένα κόμικ για την προώθηση της ταινίας και ότι μερικά τεύχη της σειράς, είχαν δοθεί στους σχεδιαστές της ταινίας ως υλικό αναφοράς. Η σειρά διηγείται τις περιπέτειες μιας ομάδας ατόμων με κωδικά ονόματα, που διαθέτουν εξωκοσμικές ικανότητες και πολεμούν τους φορείς του συστήματος. Η πραγματικότητα αυτού του κόσμου αποτελεί μια ψευδαίσθηση. Αυτός ο κόσμος ελέγχεται από τους «Άρχοντες» ( Γνωστικιστικός όρος, θα αναλυθεί αργότερα), οι οποίοι έχουν υποδουλώσει τα μυαλά και την ελεύθερη θέληση των ανθρώπων. Α, και υπάρχει ένα άτομο μέσα στην ομάδα, ο οποίος είναι ο επόμενος Βούδας (εκλεκτός, λυτρωτής) και ένας μέντορας της ομάδας, μαζί με τον μαθητή του πέφτουν από έναν ουρανοξύστη για την μύηση του δεύτερου στην ομάδα. Φαίνεται γνώριμο; Ακόμη, η σκηνή στην οποία ο Agent Smith βασανίζει τον Μορφέα, αντιγράφει μια ακριβώς παρόμοια σκηνή, στην οποία βασανίζεται ο αρχηγός της ομάδας των «Invisibles». Η σειρά αυτή, καταπιάνεται με θέματα όπως η μαγεία, η βία, οι πολεμικές τέχνες και τη κουλτούρα του φετιχισμού. Όσον αφορά το τελευταίο, μην ξεχνάμε ότι το κλαμπ όπου ο Neo συναντά την Trinity είναι σαδομαζοχιστικό και ότι πολλά από τα δερμάτινα κουστούμια των χαρακτήρων της ταινίας, είναι εμπνευσμένα από αυτή την ιδεολογία.

 

Πάντως για να γραφτεί αυτή η σειρά κόμικς και ο Morrison με την σειρά του δανείστηκε στοιχεία από βιβλία του Philip K. Dick , όπως το «Valis», που με τη σειρά του δανείστηκε στοιχεία από τη θεωρία του Γνωστικισμού. Όσον αφορά τον Γνωστικισμό, θα παραθέσω μερικές από τις βασικές αρχές από την Wikipedia (είναι ελεγμένες και καλογραμμένες), ώστε να μπορέσετε να βρείτε και να κατανοήσετε τα κοινά στοιχεία όλων των παραπάνω ιστοριών, καθώς και μερικούς από τους συμβολισμούς που θα αναλυθούν παρακάτω.

Οι Μεταφυσικές και Φιλοσοφικές “Αλήθειες” του Matrix - Εικόνα9

«1)Ο Κόσμος. Οι περισσότεροι γνωστικοί διαχώριζαν την «ύλη», η οποία ήταν κακή και απόλυτα απομακρυσμένη από τον Θεό, και το «πνεύμα», το οποίο θεωρούνταν αγαθό και προσκείμενο στο θείο. Ο φυσικός κόσμος, ως υλική επικράτεια, θεωρούνταν κακός.

Οι Μεταφυσικές και Φιλοσοφικές “Αλήθειες” του Matrix - Εικόνα112)Η θεϊκή επικράτεια. Ο αληθινός και αγαθός Θεός δεν δημιούργησε, κατά συνέπεια, αυτόν τον κόσμο. Σύμφωνα με τους μύθους που αφηγούνταν οι γνωστικοί, στο απώτατο παρελθόν ο αληθινός Θεός απέκτησε θεϊκούς απογόνους (οι οποίοι αποκαλούνταν «Αιώνες»), διαδοχικές εκπορεύσεις του στο πλαίσιο μίας μεταφυσικής ιεραρχίας οι οποίες κατά ζεύγη, παρήγαγαν δικούς τους απογόνους. Μία καταστροφή έλαβε χώρα στη θεϊκή επικράτεια όταν ένας κατώτατος Αιώνας (συχνά ονομάζεται «Σοφία») ξέπεσε και αποχωρίστηκε από τους υπολοίπους, ενώ ταυτόχρονα απέκτησε έναν δικό του θεϊκό απόγονο. Αυτός ο απόγονος, όντας γεννημένος έξω από τη θεϊκή επικράτεια, ήταν Κακός (ή “πλανημένος”, κατ’ άλλες παραδόσεις) και σε συνεργασία με τους δικούς του θεϊκούς απογόνους (οι οποίοι τότε ήρθαν σε ύπαρξη), τους “Άρχοντες”, δημιούργησε τον υλικό κόσμο, το κατώτατο στην ιεραρχία μεταφυσικό επίπεδο, ως τόπο φυλάκισης για την έκπτωτη Σοφία. Με αυτό τον τρόπο έγινε γνωστός ως ο «Δημιουργός».

3)Άνθρωποι. Ο Αιώνας Σοφία που είχε εκπέσει από τη θεϊκή επικράτεια αιχμαλωτίστηκε και φυλακίστηκε στον δικό μας υλικό κόσμο μέσα σε σώματα ανθρώπων. Έτσι οι άνθρωποι, έχοντας τη θεϊκή σπίθα μέσα τους, επιθυμούν διακαώς να διαφύγουν από αυτόν τον κόσμο και να αγγίξουν τα ανώτερα μεταφυσικά επίπεδα, να βυθιστούν στον ίδιο τον Θεό. Δεν είναι απλώς ζωντανά πλάσματα, όπως τα υπόλοιπα ζώα, προορισμένα να πεθαίνουν και να παύσουν να υπάρχουν.

4)Σωτηρία. Η θεϊκή σπίθα μέσα στους ανθρώπους είναι δυνατόν να διαφύγει μόνο μέσω της απόκτησης γνώσης όσον αφορά το μέρος από όπου προήλθε, πώς βρέθηκε εκεί και πώς μπορεί να επιστρέψει εκεί. Η απελευθέρωση από αυτόν τον υλικό κόσμο, με άλλα λόγια, μπορεί να επέλθει μόνο μέσω απελευθερωτικής, μυστικιστικής Γνώσης.

“Μην προσπαθείς να λυγίσεις το κουτάλι. Αυτό είναι αδύνατο. Αντί γι’ αυτό, προσπάθησε μόνο να συνειδητοποιήσεις την αλήθεια… Δεν υπάρχει κουτάλι.”

5)Ο Θεϊκός Λυτρωτής. Αυτή η Γνώση, όμως, δεν μπορεί να αποκτηθεί με μέσα αυτού του κόσμου καθώς ο κόσμος είναι κακός · πρέπει συνεπώς να προέλθει από εξωτερική πηγή. Σε χριστιανικούς τύπους γνωστικισμού (καθώς υπήρχαν και μορφές που δεν εμφανίζουν δεσμούς με τον χριστιανισμό), ο Ιησούς Χριστός είναι εκείνος που φέρει αυτή τη γνώση και έρχεται από ψηλά για να τη μεταδώσει ως απαραίτητη για την ατομική πνευματική σωτηρία. Εφόσον, όμως, δεν είναι πράγματι δυνατό να ανήκει σε αυτόν τον κόσμο, ο Χριστός δεν γεννήθηκε στην πραγματικότητα στη Γη. Κάποιοι γνωστικοί είχαν την άποψη ότι ο Ιησούς φαινόταν μόνο ως άνθρωπος ενώ στην πραγματικότητα το σώμα του ήταν φάντασμα, σάρκινο μόνο στην εμφάνιση (“δοκητισμός”). Άλλοι ισχυρίζονταν ότι ο Χριστός ήταν θεϊκός Αιώνας ο οποίος για λίγο ενσαρκώθηκε στο πραγματικό σάρκινο σώμα του Ιησού, ξεκινώντας από τη βάπτισή του και φτάνοντας λίγο πριν το σταυρικό τέλος της ζωής του, οπότε και τον εγκατέλειψε. Στη συνέχεια, τον ανέστησε από τους νεκρούς και κατέλαβε το σώμα του και πάλι, έτσι ώστε να μπορεί να μεταδίδει τη μυστική του Γνώση μετά την ανάστασή του. Και οι δύο αυτές απόψεις βασίζονται στη μυθολογική / συμβολική ερμηνεία της χριστιανικής Βίβλου, εκλαμβάνοντάς την ως μυητική αλληγορία και όχι ως κυριολεκτική ιστορική καταγραφή.»

Οι Μεταφυσικές και Φιλοσοφικές “Αλήθειες” του Matrix - Εικόνα13

Οι “διαφορετικοί” Συμβολισμοί του Matrix

Ας προχωρήσουμε σε ανάλυση άλλων συμβολισμών μέσα στην ταινία. Όπως προαναφέρθηκε, το Matrix χρησιμοποίησε ως πηγή έμπνευσης την «Αλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων» και αναφέρονται συχνά σε αυτό το βιβλίο μέσα στην ταινία, όπως και στην συνέχεια του, «Μέσα στον Καθρέφτη και τι βρήκε η Αλίκη εκεί». Παραδείγματα αυτού, αποτελούν οι φράσεις «Ακολούθα τον λευκό λαγό» και «…μένεις στην Χώρα των Θαυμάτων και σου δείχνω πόσο βαθύ είναι το λαγούμι του λαγού». Μάλιστα, η στιγμή που ο Neo αγγίζει τον καθρέφτη και τα γεγονότα που ακολουθούν, είναι έμμεση αναφορά στο «Μέσα στον Καθρέφτη…». Ακόμη, η ταινία αναφέρεται και στον «Μάγο του Οζ». Ο Cypher λέει στον Neo, «Δέσε την ζώνη σου Ντόροθι, γιατί το Κάνσας σου λέει αντίο» και την στιγμή που ο Neo περιμένει για να συναντήσει την Oracle, βλέπει ένα κορίτσι να κρατάει στον αέρα με τη δύναμη του μυαλού της τρείς κύβους και ο ένας να αιωρείται με τέτοιο τρόπο, ώστε τα γράμματα που είναι γραμμένα στις δυο επιφάνειες του, να σχηματίζουν τη λέξη ΟΖ.(Στην ίδια ακριβώς σκηνή, σε μια τηλεόραση πίσω από το κορίτσι, προβάλλεται μια ταινία που απεικονίζει γιγάντια κουνέλια να τρέχουν μέσα σε μια πόλη. Ίσως άλλη μια έμμεση αναφορά στην «Αλίκη».)

Αναφορά σε κλασσικές ιστορίες γίνεται και άλλη φορά, εκεί που η Trinity «ξυπνάει» τον Neo με ένα φιλί, με την σκηνή να αποτελεί μια έμμεση αναφορά στην «Χιονάτη» και στην «Ωραία Κοιμωμένη», με αντεστραμμένους τους ρόλους του πριγκιπόπουλου και της πριγκίπισσας. Εδώ έχουμε και αναφορά στον Βουδισμό, καθώς ο Neo «ξυπνάει» (ανασταίνεται, αναδύεται πεφωτισμένος) αφήνοντας πίσω του την παλιά του ζωή και όλους τους φόβους και τις αμφιβολίες του.Δείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα

Σελίδες — 1 2 3

Advertisement