Η τεράστια έκρηξη που ήρθε από το πουθενά!

Advertisement

Μυστήριο παραμένει ακόμα και σήμερα μια τεράστια έκρηξη που συνέβη στη Σιβηρία το 1908, και κανείς δεν μπορεί να πει, με στοιχεία, από τι και από πού προήλθε!

Στις 30 Ιουνίου 1908, μια έκρηξη συντάραξε ένα απομακρυσμένο δάσος στη Σιβηρία, κοντά στον ποταμό Τουνγκούσκα.

Περίπου 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους ισοπεδώθηκαν καταστρέφοντας 80 εκατομμύρια δέντρα. Η γη έτρεμε, τα παράθυρα έσπασαν στην κοντινότερη πόλη, 60 χιλιόμετρα μακριά, ενώ οι κάτοικοι αισθάνθηκαν να καίγονται τα πόδια τους.

siviria1

Ένας αυτόπτης μάρτυρας είπε ότι «ο ουρανός χωρίστηκε στα δύο, και ψηλά πάνω από το δάσος, ολόκληρο το βόρειο τμήμα του ουρανού είχε καλυφθεί με φωτιά … Ακούστηκε μια έκρηξη και μετά θόρυβος σαν να πέφτουν πέτρες από τον ουρανό».

Αυτό το «συμβάν της Τουνγκούσκα» παραμένει το μεγαλύτερο του είδους του που έχει καταγραφεί στην ιστορία, καθώς παρήγαγε περίπου 185 φορές περισσότερη ενέργεια από την ατομική βόμβα της Χιροσίμα.

Fallen trees at Tunguska, 100 years after the famous explosion. At around 7.14am local time on 30 June 1908 a powerful explosion occurred above the Podkamennaya Tunguska River in the Krasnoyarsk region of Russia. It is believed that this was the air burst of a meteoroid or cometary fragment a few tens of metres across. Even though the explosion was 5-10 kilometres above the ground, the energy released was enough to flatten an estimated 80 million trees across an area of 2150 square kilometres. The energy released has been calculated as equivalent to 10-15 megatons of TNT - similar to a large hydrogen bomb.

Τι, όμως, προκάλεσε αυτήν την έκρηξη και τον τεράστιο σεισμό που ακολούθησε; Πέρασαν πάνω από εκατό χρόνια και οι ερευνητές δεν είναι ακόμα σε θέση να απαντήσουν με σιγουριά τι ακριβώς έγινε εκείνη την μοιραία νύχτα.

Πολλοί είναι πεπεισμένοι ότι ήταν ένας αστεροειδής ή ένας κομήτης διαμέτρου 50-100 μέτρων. Αλλά πολύ λίγα ίχνη αυτού του μεγάλου εξωγήινου αντικειμένου έχουν βρεθεί ποτέ, ανοίγοντας το δρόμο για τις πιο αλλόκοτες εξηγήσεις.

Όταν συνέβη η έκρηξη, κανείς δεν τόλμησε να τη διερευνήσει. Αυτό ήταν εν μέρει επειδή οι ρωσικές αρχές είχαν πιο πιεστικά προβλήματα από την επιστημονική περιέργεια, λέει η Ναταλία Αρεμίεβα, του Ινστιτούτου Πλανητικής Επιστήμης στο Τουσόν, στην Αριζόνα.

siviria2

Η πολιτική διαμάχης στη χώρα μεγάλωνε και η ρωσική επενάσταση ήταν μόλις λίγα χρόνια μακριά. «Υπήρχαν μόνο μερικά δημοσιεύσεις σε τοπικές εφημερίδες, ούτε καν στην Αγία Πετρούπολη ή τη Μόσχα», λέει.

Μερικές δεκαετίες αργότερα, το 1927, μια ρωσική ομάδα με επικεφαλής τον Λεονίντ Κούλικ, έκανε τελικά ένα ταξίδι στην περιοχή. Όταν έφτασε εκεί, η ζημιά ήταν ακόμα άμεσα εμφανής, σχεδόν 20 χρόνια μετά την έκρηξη.

Βρήκε μια μεγάλη περιοχή ισοπεδωμένη, σε έκταση περίπου 50 χιλιομέτρων, με ένα παράξενο σχήμα πεταλούδας. Η εκτίμηση του ήταν πως επρόκειτο για έναν μετεωρίτη που είχε εκραγεί στην ατμόσφαιρα.

siviria3

Αυτό που τον προβλημάτισε ήταν πως δεν υπήρχε κρατήρας ή απομεινάρια μετεωρίτη. Ίσως είχαν εξαφανιστεί καθώς το έδαφος είναι βαλτώδες και είχαν θαφτεί.

Αργότερα, Ρώσοι ερευνητές είπαν πως ήταν ένας κομήτης, όχι μετεωρίτης, που προκάλεσε την έκρηξη. Οι κομήτες αποτελούνται κυρίως από πάγο – δεν είναι βράχοι, όπως οι μετεωρίτες. Έτσι, η απουσία κομματιών βράχου θα ήταν πιο λογική με αυτή την ερμηνεία. Ο πάγος θα είχε αρχίσει να εξατμίζεται καθώς εισήλθε στη γήινη ατμόσφαιρα, και διαλύθηκε όταν χτύπησε στο έδαφος.

siviria4

Αλλά αυτό δεν ήταν το τέλος της συζήτησης. Επειδή η ακριβής η ταυτότητα της έκρηξης ήταν ασαφής, άρχισαν να εμφανίζονται περίεργες εναλλακτικές θεωρίες. Ορισμένοι είπαν πως η έκρηξη θα μπορούσε να ήταν το αποτέλεσμα της σύγκρουσης ύλης και της αντιύλης. Όταν συμβαίνει αυτό, τα σωματίδια εξολοθρεύονται και προκαλούν έντονες εκρήξεις.

Μια άλλη εκτίμηση ήταν ότι ήταν μια πυρηνική έκρηξη. Μια ακόμη πιο αλλόκοτη θεωρία μιλούσαν για εξωγήινο διαστημόπλοιο που συνετρίβη στην περιοχή ψάχνοντας για φρέσκο νερό στη λίμνη Βαϊκάλη!

Όμως καμία από αυτές τις θεωρίες δεν μπορούσε να σταθεί. Στη συνέχεια, σε μια νέα εκστρατεία στην περιοχή, το 1958, οι ερευνητές ανακάλυψαν μικροσκοπικά υπολείμματα στο έδαφος.

siviria9

Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι ήταν πλούσια σε νικέλιο, ένα γνωστό χαρακτηριστικό των μετεωριτών. Η εξήγηση μετεωρίτης φαινόταν σωστή και καταγράφηκε σε έκθεση το 1963. Όμως και πάλι δεν θεωρήθηκε πειστική.

Το 1973 ένα έγγραφο δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό Nature, σύμφωνα με το οποίο μια μαύρη τρύπα συγκρούστηκε στη Γη για να προκαλέσει την έκρηξη. Αυτό γρήγορα αμφισβητήθηκε.

Και οι έρευνες δεν σταμάτησαν ποτέ. Το 2013 μία ομάδα της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών της Ουκρανίας, ανέλυσε τα μικροσκοπικά δείγματα πετρωμάτων που είχαν συλλέγει το 1978. Οι βράχοι είχαν μια μετεωρική προέλευση. Κυρίως, τα θραύσματα, τα οποία αναλύθηκαν, ανακτήθηκαν από ένα στρώμα τύρφης που χρονολογείται από το 1908.

Αλλά και αυτό δεν είναι ένα οριστικό συμπέρασμα. Πτώσεις μετεωριτών παρατηρούνται συχνά, και ίσως τα απομεινάρια να προέρχονται από κάποιον βράχο που έπεσε. Επίσης, η ζημιά από την έκρηξη μεγατόνων ήταν τεράστια, που δεν μπορεί να προκαλέσει ένας απλός μετεωρίτης.

^BTunguska event site.^b Laboratory buildings (centre left) used by the Tungus Meteorite Expedition to investigate the Tunguska event. This lake is near the Podkamennaya Tunguska river. The Tunguska event was a massive explosion that took place at 07:17 on 30 June 1908, in Siberia, Russia. A fireball was observed low in the sky, moving north-west, followed by a series of loud knocking sounds and a shock wave that was felt hundreds of kilometres away. Expeditions to the area found immense damage, with over 3000 square kilometres of forest flattened. It is thought that the explosion was a meteorite or comet breaking up and exploding above the surface.

Αυτός είναι και ο λόγος, για τον οποίο το γεγονός είναι δύσκολο να εξηγηθεί. Ακόμα και σήμερα, μερικοί ερευνητές αναζητούν τεκμήρια για την έκρηξη.

Το 2007, μια ιταλική ομάδα είπε πως ίσως μια λίμνη, 8 χιλιόμετρα βόρεια-βορειοδυτικά του επικέντρου της έκρηξης, θα μπορούσε να είναι ο κρατήρας. Όπως διαπιστώθηκε η λίμνη δεν υπήρχε σε κανέναν χάρτη πριν την έκρηξη. Αλλά και αυτή είναι μια ακόμη θεωρία και το μυστήριο παραμένει…

(με πληροφορίες και εικόνες από BBC)

Advertisement